अमरावती कॉलेज ऑफ ॲनिमेशन बायोइन्जिनियरिंग अँड रिसर्च सेंटर (COABARC) येथे कॅरिकॅचर भरली कार्यशाळा.,विद्यार्थी आणि कलाप्रेमींनी घेतला कलात्मक आस्वादी आनंद.

अमरावती कॉलेज ऑफ ॲनिमेशन बायोइन्जिनियरिंग अँड रिसर्च सेंटर (COABARC) येथे कॅरिकॅचर भरली कार्यशाळा.,विद्यार्थी आणि कलाप्रेमींनी घेतला कलात्मक आस्वादी आनंद.

प्रख्यात कलाकार, ॲनिमेटर आणि कॅरिकॅचरिस्ट विजय राऊत यांनी कार्यशाळेचे केले सादरीकरण.

अमरावती -१६ मे २०२६ अमरावतीतील शैक्षणिक संस्था कॉलेज ऑफ ॲनिमेशन बायोइन्जिनियरिंग अँड रिसर्च सेंटर (COABARC) येथे एक दिवसीय विशेष कॅरिकॅचर कार्यशाळा यशस्वीरित्या संपन्न झाली. ‘कार्टून आणि कॅरिकॅचर’ या विषयावर केंद्रित असलेल्या या कार्यशाळेला अमरावतीकरांचा भरघोस प्रतिसाद मिळाला. विशेषतः महाविद्यालयीन विद्यार्थीवर्गाने मोठ्या संख्येने सहभाग घेतला. प्रख्यात कलाकार, ॲनिमेटर आणि कॅरिकॅचरिस्ट विजय राऊत यांनी कार्यशाळेचे संपूर्ण सत्र सादर केले.

कार्यशाळेत विद्यार्थी, उभरते कलाकार आणि कलाप्रेमींनी सक्रिय सहभाग घेतला. सकाळपासून सुरू झालेल्या कार्यक्रमात सहभागींनी हातात पेन्सिल, ब्रश आणि डिजिटल टॅब्लेट घेऊन कॅरिकॅचर कलेतल्या विविध पैलूंचा अभ्यास केला. COABARC च्या प्रांगणात उत्साहाचे वातावरण होते. अनेक विद्यार्थ्यांनी आपल्या आवडत्या सेलिब्रिटी, राजकीय नेत्यांपासून ते दैनंदिन जीवनातील व्यक्तींच्या कॅरिकॅचर रेखाटण्याचा प्रयत्न केला.

विजय राऊत यांनी कार्यशाळेत कॅरिकॅचर रेखाटनाची मूलभूत तत्त्वे सविस्तर समजावून दिली. त्यांनी सांगितले की, कॅरिकॅचर ही केवळ विनोदाची कला नसून, व्यक्तिमत्त्वाला अतिशयोक्तीपूर्ण पद्धतीने मांडण्याची एक कलात्मक भाषा आहे. 

या वेळी मुख्य मुद्दे सांगितले त्यामध्ये कॅरिकॅचर रेखाटनाची मूलतत्त्वे – चेहऱ्याच्या रचनेपासून सुरुवात करून, प्रमाणबद्धता कशी मोडायची याचे धडे.

शरीराच्या अवयवांचे अतिशयोक्तीकरण– डोळे, नाक, हनुवटी, हात-पाय इत्यादी अवयवांना कसे अतिरंजित करावे, जेणेकरून व्यक्तिमत्त्व ठळक होईल.

कॅरिकॅचरमधील भाव – हास्य, राग, आश्चर्य, दुःख अशा विविध भावना कशा व्यक्त कराव्यात.

मिक्स अँड मॅच कॅरिकॅचर – वेगवेगळ्या व्यक्तींचे अवयव एकत्र करून नवीन, विनोदी व्यक्तिरेखा तयार करणे.

शैली, रंग आणि रेंडरिंग – पारंपरिक पेन्सिल स्केचपासून डिजिटल रंग भरण्यापर्यंत विविध तंत्रे.

एआय (AI) चा वापर – आधुनिक काळातील महत्त्वाचा विषय. कॅरिकॅचर तयार करण्यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स कसे वापरावे, AI टूल्सद्वारे गती (animation) आणि भावना कशा निर्माण कराव्यात यावर विशेष सत्र घेण्यात आले.

विजय राऊत यांनी आपल्या मनोगतात बोलताना म्हणाले, “आजच्या डिजिटल युगात कॅरिकॅचर ही कला केवळ मनोरंजनाची नाही तर संवादाची एक प्रभावी माध्यम आहे. पारंपरिक स्केचिंग आणि आधुनिक AI तंत्रज्ञान यांचा समन्वय साधला तर युवा पिढीला अनेक संधी उपलब्ध होऊ शकतात. COABARC सारख्या संस्थांमध्ये अशा कार्यशाळा आयोजित होणे हे विद्यार्थ्यांसाठी खूप मोलाचे आहे. अमरावतीतील विद्यार्थ्यांची उत्सुकता आणि कलात्मक जाणीव पाहून खूप आनंद झाला. भविष्यात अजून प्रगत स्तरावरील कार्यशाळा घेण्याची इच्छा आहे.”

विद्यार्थी आणि प्रेक्षकांचे मनोगत –

कार्यशाळेला उपस्थित असलेल्या COABARC च्या विद्यार्थिनींनी प्रचंड उत्साह दाखवला. विद्यार्थी वेदांत नागापुरे म्हणाला, “सरांच्या मार्गदर्शनात आम्हाला कॅरिकॅचर कसे ‘जिवंत’ होऊ शकते हे समजले. विशेषतः AI टूल्स वापरून भावना आणि गती कशी द्यावी याचा प्रात्यक्षिक भाग खूप उपयुक्त ठरला. आता आम्ही आपल्या प्रोजेक्ट्समध्ये हे तंत्र वापरू शकतो.”

दुसऱ्या विद्यार्थिनी वैष्णवी निंभोरकर म्हणाल्या, “मला कॅरिकॅचरमधील अतिशयोक्तीकरण आणि भाव व्यक्त करणे खूप आवडले. मिक्स अँड मॅच टेक्निक वापरून आम्ही मजेदार पात्रे तयार केली. सरांचे अनुभव आणि टिप्स खूप मोलाच्या होत्या. अशा कार्यशाळा नियमितपणे व्हाव्यात अशी अपेक्षा आहे.”

प्रेक्षकांपैकी ज्येष्ठ कलाप्रेमी श्री. सुधीर वानखेडे यांनी सांगितले, “विजय राऊत यांच्यासारख्या दिग्गज कलाकाराकडून प्रत्यक्ष मार्गदर्शन मिळणे ही दुर्मिळ संधी होती. अमरावतीत असे कार्यक्रम होत असल्याने शहरातील कलाक्षेत्राला नक्कीच बळ मिळेल.”

COABARC च्या प्राचार्यांनी कार्यशाळेचे आयोजन यशस्वी झाल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले आणि भविष्यात अशा प्रकारच्या उपक्रमांना संस्थेचा पूर्ण पाठिंबा राहील असे आश्वासन दिले.

या कार्यशाळेचे वैशिष्ट्य म्हणजे पारंपरिक कला आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांचा सुंदर मिलाफ. विद्यार्थ्यांनी केवळ हाताने रेखाटन केले नाही तर AI आधारित सॉफ्टवेअरचा वापर करून आपल्या कॅरिकॅचरला गती आणि आवाज देण्याचे प्रात्यक्षिकही पाहिले. अनेक सहभागींनी शेवटी आपले तयार केलेले कॅरिकॅचर प्रदर्शनासाठी ठेवले होते, ज्यामुळे सभागृहात सर्जनशील ऊर्जा दिसून आली.

ही कार्यशाळा केवळ कौशल्य विकासाची नव्हती तर विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास वाढवणारी आणि करिअरच्या नवीन दिशा दाखवणारी ठरली. अमरावतीतील कलाप्रेमी आणि विद्यार्थीवर्गाने अशा उपक्रमांची मागणी केली असून, COABARC लवकरच अशा प्रकारच्या अनेक कार्यशाळा आयोजित करण्याच्या तयारीत आहे. अमरावतीकरांसाठी ही कार्यशाळा एक सर्जनशील अनुभव ठरली असल्याचे दिसून आले.